Στην Κίνα ταξιδεύει αυτό το Σαββατοκύριακο ο Βλαντιμίρ Πούτιν, καθώς ο Ρώσος πρόεδρος είναι ανάμεσα στους 26 αρχηγούς κρατών, που θα παραστούν στη λεγόμενη παρέλαση της «Ημέρας της Νίκης» στο Πεκίνο, η οποία σηματοδοτήσει την 80ή επέτειο του πολέμου της Κίνας εναντίον της Ιαπωνίας και το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το Κρεμλίνο χαρακτήρισε την επίσκεψη αυτή μια «πραγματικά άνευ προηγουμένου» επίσκεψη στον σημαντικότερο σύμμαχό του Πούτιν, η οποία έρχεται σε μια στιγμή που διεξάγονται κρίσιμες συνομιλίες με την Ουκρανία. Ο Πούτιν αναμένεται να είναι ο κεντρικός προσκεκλημένος μαζί με τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας και τους ηγέτες του Ιράν και της Κούβας.
Επίσκεψη Πούτιν στην Κίνα: Ο πόλεμος στην Ουκρανία στην κορυφή της ατζέντας
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, το οποίο αναμένεται να διαρκέσει σχεδόν μία εβδομάδα, ο Ρώσος πρόεδρος εκτός από την παρέλαση, θα παραστεί στη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης και θα έχει συνομιλίες με τον Σι Τζιπίνγκ. Σύμφωνα με τους αναλυτές, ένα από τα βασικά θέματα της ατζέντας θα είναι η ευθυγράμμιση των θέσεων του Πούτιν και του Σι στον πόλεμο στην Ουκρανία, εν μέσω των προσπαθειών των ΗΠΑ για τον τερματισμό των μαχών.
Όπως ανέφερε ο διευθυντής του Κέντρου Carnegie Russia Eurasia, Αλεξάντερ Γκαμπούεφ: «Είναι μια σημαντική στιγμή γι’ αυτούς να συζητήσουν για το πού οδεύει ο πόλεμος και πόσο πιθανό είναι να σταματήσει στο εγγύς μέλλον». Επισήμανε επίσης, ότι η Μόσχα θέλει να μάθει αν μπορεί να περιμένει περαιτέρω βοήθεια από την Κίνα και πώς θα αντιδράσει το Πεκίνο εάν οι ΗΠΑ της ζητήσουν να ασκήσει πίεση στη Ρωσία για να τερματίσει τις μάχες. «Οι δύο ηγέτες πρέπει να συγκρίνουν τις απόψεις τους και να βεβαιωθούν ότι βρίσκονται στην ίδια σελίδα. Αυτό είναι σημαντικό επειδή ο πόλεμος έχει γίνει ένας από τους κύριους πυλώνες της σχέσης τους», είπε.
Η Κίνα δίχως αμφιβολία έχει αναδειχθεί σε οικονομική σανίδα σωτηρίας για τη Ρωσία κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, και το Κίεβο έχει δηλώσει ολοένα και πιο ανοιχτά για αυτό που αποκαλεί άμεση βοήθεια της Κίνας στην πολεμική προσπάθεια της Μόσχας. Στα πλαίσια αυτά, το διμερές εμπόριο αυξήθηκε σε περισσότερα από 240 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, δηλαδή 2/3 πιο πάνω από ό,τι πριν από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Το Πεκίνο είναι πλέον ο κορυφαίος αγοραστής ρωσικού πετρελαίου και άνθρακα και σύντομα θα ξεπεράσει την Ευρώπη ως η κύρια αγορά φυσικού αερίου της Μόσχας. Στα πλαίσια αυτά, όπως δήλωσε ο δήλωσε ο Γκαμπούεφ, η εξάρτηση της Ρωσίας από την Κίνα είναι απίθανο να εξαφανιστεί ακόμη και αν σταματήσουν οι εχθροπραξίες. «Η Ρωσία θέλει να μάθει εάν η Κίνα θα αγοράσει περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο μακροπρόθεσμα», είπε.
Παρολ΄αυτά, κι ενώ το εμπόριο έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ το 2024, έκτοτε έχει καταγράψει μείωση εν μέσω της πτώσης των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου προς την Κίνα, μια τάση που ο Πούτιν είναι πρόθυμος να αντιστρέψει στο Πεκίνο. Οι δύο πλευρές αναμένεται να συζητήσουν τον αγωγό φυσικού αερίου «Δύναμη της Σιβηρίας-2», που έχει προταθεί εδώ και καιρό, και τα σχέδια επέκτασης της υπάρχουσας πετρελαϊκής σύνδεσης με την Κίνα.
Μια ενδεχόμενη εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Πεκίνου και Μόσχας, είναι μια εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία στις δυτικές κυβερνήσεις. Και μπορεί η Κίνα να μην παρέχει άμεση στρατιωτική βοήθεια, ωστόσο Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι το Πεκίνο έχει προμηθεύσει περίπου το 70% των εργαλειομηχανών και το 90% των ημιαγωγών που χρειάζεται η Ρωσία για την ανοικοδόμηση της πολεμικής της μηχανής. Σε αντάλλαγμα, πιστεύεται ότι η Κίνα λαμβάνει βοήθεια σε ευαίσθητες αμυντικές τεχνολογίες.
Η Κίνα ισχυρίζεται ότι είναι ουδέτερος μεσολαβητής στον πόλεμο στην Ουκρανία, όμως στην πραγματικότητα οι δύο χώρες έχουν έρθει πιο κοντά από την έναρξη της εισβολής. Η Ρωσία πρόσφατα πρότεινε το Πεκίνο να είναι μεταξύ των εγγυητών ασφαλείας της Ουκρανίας, αναβιώνοντας μια πρόταση που υπέβαλαν για πρώτη φορά Ρώσοι διαπραγματευτές κατά τη διάρκεια συνομιλιών στην Τουρκία την άνοιξη του 2022.
Όπως δήλωσε ο Βασίλι Κασίν, του Ινστιτούτου Σπουδών Άπω Ανατολής της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στη Μόσχα: «Η Ρωσία και η Κίνα μοιράζονται μια παρόμοια άποψη για την ιστορία, παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους ως τις νικήτριες δυνάμεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτή η αίσθηση κοινού πεπρωμένου στηρίζει τώρα τη συνεργασία τους». Ο Κασίν είπε ότι οι εορτασμοί, με την παρουσία του Κιμ, θα μπορούσαν να δώσουν την ευκαιρία να εξομαλυνθούν επίσης οι εντάσεις γύρω από την αυξανόμενη συμμαχία της Μόσχας με την Πιονγιάνγκ, μια μετατόπιση που έχει προκαλέσει ενοχλήσεις στο Πεκίνο.
Στο παρελθόν, η Κίνα παραδοσιακά ήταν ο στενότερος σύμμαχος της Βόρειας Κορέας, αλλά έχει χάσει μέρος της επιρροής της από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο Κιμ έχει στείλει χιλιάδες στρατιώτες για να στηρίξουν τον πόλεμο της Μόσχας και σε αντάλλαγμα η Ρωσία έχει παράσχει στο απομονωμένο κράτος προηγμένη τεχνολογία πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Στραμμένη η προσοχή των ΗΠΑ
Η επίσκεψη του Πούτιν θα παρακολουθείται στενά στην Ουάσινγκτον, όπου αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν προωθήσει την πολιτική της προσπάθειας να αποσπάσουν τη Μόσχα από το Πεκίνο και να τη στρέψουν προς τις ΗΠΑ.
Παρολ’ αυτά, οι περισσότεροι αναλυτές απορρίπτουν τέτοιες ελπίδες. Όπως δήλωσε ο Βασίλι Κασίν, του Ινστιτούτου Σπουδών Άπω Ανατολής της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών στη Μόσχα: «Οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Κίνας θα είναι πάντα στενές. Ένα σενάριο στο οποίο η Ρωσία θα στρεφόταν εναντίον της Κίνας ή η Κίνα εναντίον της Ρωσίας είναι αδύνατο».