Ένα ακόμη πεδίο πολιτιστικής και γαστρονομικής αντιπαράθεσης επιχειρούν να αναδείξουν τουρκικά δημοσιεύματα, παρουσιάζοντας την κοινή πρωτοβουλία της Τουρκίας και του Αζερμπαϊτζάν για τον μπακλαβά ως «στρατηγική κίνηση» απέναντι στην Ελλάδα, στον απόηχο συζητήσεων για ζητήματα πολιτιστικής κληρονομιάς.
Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, οι δύο χώρες κατέθεσαν κοινό φάκελο στον UNESCO, ζητώντας την ένταξη της τέχνης και των πολιτιστικών πρακτικών γύρω από τον μπακλαβά, καθώς και του αζερικού pakhlava, στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.
Η είδηση, στον απόηχο των όσως ειπώθηκαν και για το ζεϊμπέκικο, παρουσιάζεται στην Τουρκία με χαρακτηριστικούς τίτλους όπως «Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν ενώνουν δυνάμεις για τον μπακλαβά» και «δύο κράτη, μία γεύση», ενώ ορισμένα δημοσιεύματα ανεβάζουν τους τόνους, υποστηρίζοντας ότι η κίνηση έρχεται ως απάντηση στις «ελληνικές προσπάθειες οικειοποίησης» του γλυκού.
Η τελική απόφαση αναμένεται να ληφθεί κατά την 21η Σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου στην Ξιαμέν της Κίνας.
Ο κοινός φάκελος Τουρκίας – Αζερμπαϊτζάν αφορά την εγγραφή του στοιχείου με τις ονομασίες baklava και pakhlava. Στόχος των δύο χωρών είναι να αναγνωριστεί διεθνώς όχι απλώς το ίδιο το γλυκό, αλλά η τεχνογνωσία, η παραδοσιακή παρασκευή, οι τελετουργίες, οι κοινωνικές πρακτικές και η πολιτιστική μνήμη που συνδέονται με αυτό.
Η τουρκική πλευρά παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως συνέχεια μιας ευρύτερης προσπάθειας να κατοχυρώσει διεθνώς προϊόντα και πρακτικές που θεωρεί μέρος της εθνικής και οθωμανικής της κληρονομιάς. Το Αζερμπαϊτζάν, από την πλευρά του, συμμετέχει με το pakhlava, την τοπική εκδοχή του γλυκού, η οποία έχει ιδιαίτερη θέση στην αζερική κουζίνα και συνδέεται με γιορτές, οικογενειακά τραπέζια και παραδοσιακές περιστάσεις.
Αυτό που προκαλεί ενδιαφέρον δεν είναι μόνο η υποψηφιότητα στην UNESCO, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τη διαβάζει μέρος του τουρκικού Τύπου. Τα σχετικά δημοσιεύματα δεν περιορίζονται στην πολιτιστική διάσταση. Αντιθέτως, παρουσιάζουν την κοινή κίνηση Τουρκίας – Αζερμπαϊτζάν ως απάντηση στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα επιχειρεί εδώ και χρόνια να εμφανίσει τον μπακλαβά ως δικό της πολιτιστικό προϊόν.
Η ρητορική αυτή εντάσσεται σε μια γνώριμη τουρκική προσέγγιση, όπου ακόμη και ζητήματα γαστρονομίας μετατρέπονται σε πεδία συμβολικής αντιπαράθεσης με την Ελλάδα.
Ο μπακλαβάς, όπως και ο καφές, το γιαούρτι, ο γύρος, το ντονέρ, το λουκούμι ή άλλα στοιχεία της ευρύτερης οθωμανικής, βαλκανικής και ανατολικομεσογειακής κουζίνας, χρησιμοποιείται συχνά ως αφορμή για συζητήσεις περί «ιδιοκτησίας» της παράδοσης.
Στην πραγματικότητα, όμως, τέτοιες γεύσεις έχουν διαμορφωθεί μέσα από αιώνες συνύπαρξης, ανταλλαγών, μετακινήσεων πληθυσμών, αυτοκρατορικών κουζινών, τοπικών παραλλαγών και οικογενειακών παραδόσεων.